Ανισότητες, υπερβολικές δαπάνες, καρκίνος και παχυσαρκία διαμορφώνουν το προφίλ υγείας του Έλληνα

Ανισότητες, υπερβολικές δαπάνες, καρκίνος και παχυσαρκία διαμορφώνουν το προφίλ υγείας του Έλληνα

Σημαντικές κοινωνικές ανισότητες στην υγεία, αύξηση στα ποσοστά ορισμένων μορφών καρκίνου, υψηλά ποσοστά παχυσαρκίας και καταστροφικές δαπάνες υγείας για χιλιάδες νοικοκυριά. Τα ευρήματα της Έκθεσης για την κατάσταση της υγείας στην Ελλάδα, που διαμορφώνουν το προφίλ υγείας του πληθυσμού, αναδεικνύουν τις σοβαρές αδυναμίες του συστήματος υγείας και τις πολυτομεακές παρεμβάσεις που χρειάζεται να γίνουν ώστε να αποτελεί η υγεία καθολικό δικαίωμα και όχι προνόμιο.  Τα αποτελέσματα της Έκθεσης: «Η κατάσταση της υγείας στην ΕΕ. Ελλάδα: Προφίλ Υγείας 2019» παρουσίασαν εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Συστήματα και τις Πολιτικές Υγείας στην ημερίδα που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Prolepsis στις 28 Ιανουαρίου στο Κεντρικό Κτήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ανισότητες στην Υγεία

Σύμφωνα με την Έκθεση, αν και το προσδόκιμο ζωής είναι λίγο υψηλότερο (81,4 έτη) από τον μέσο όρο της ΕΕ (80,9), παρατηρούνται μεγάλες ανισότητες στην υγεία ανάλογα με το φύλο και την κοινωνική θέση. Επιπλέον, η αύξηση που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια είναι πολύ μικρότερη από την αντίστοιχη αύξηση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι άνδρες με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο αναμένεται να ζήσουν έξι χρόνια λιγότερο σε σχέση με άτομα με τριτοβάθμια εκπαίδευση (η αντίστοιχη διαφορά για τις γυναίκες είναι δυόμιση περίπου χρόνια). Αυτό σχετίζεται άμεσα με το γεγονός ότι συγκεκριμένοι παράγοντες κινδύνου (π.χ. κάπνισμα, παχυσαρκία) είναι σημαντικά συχνότεροι στα άτομα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου και εισοδήματος.

Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και η μειωμένη προσβασιμότητα στην περίθαλψη, καθώς ένα στα δέκα νοικοκυριά δεν έχει τη δυνατότητα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας. Η δυσχερής οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών επιβαρύνεται επιπλέον από τις ιδιωτικές πληρωμές. Το ποσοστό των άμεσων ιδιωτικών πληρωμών (35% των δαπανών υγείας) είναι διπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Το σημαντικότερο μερίδιο αφορά σε πληρωμές για φάρμακα και για ενδονοσοκομειακές υπηρεσίες (πρόκειται για άτυπες πληρωμές, δεδομένου ότι η περίθαλψη στα δημόσια νοσοκομεία είναι δωρεάν).

Παράγοντες κινδύνου

Σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας αποτελούν τα υψηλά ποσοστά που σχετίζονται με το κάπνισμα, το υπερβολικό βάρος και την παχυσαρκία στους ενήλικες και στα παιδιά. Ένας στους τέσσερις ενήλικους καπνίζουν σε καθημερινή βάση (δεύτερο υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών της ΕΕ), ενώ ένας στους τέσσερις 15χρονους ήταν υπέρβαρος ή παχύσαρκος την περίοδο 2013-2014. Τα υψηλά ποσοστά υπερβολικού βάρους/παχυσαρκίας, τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικους, οφείλονται σημαντικά στην κακή διατροφή και στη χαμηλή σωματική δραστηριότητα. Ανησυχία προκαλούν επίσης οι αυξητικές τάσεις στην κατανάλωση αλκοόλ από ανήλικους.

Οι κύριες αιτίες θανάτου και το αποτύπωμα της οικονομικής κρίσης στην Υγεία

Η θνησιμότητα από διαβήτη, ορισμένες μορφές καρκίνου (παγκρέατος, παχέος εντέρου) και παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος έχει αυξηθεί, ενώ έχει μειωθεί σημαντικά η θνησιμότητα από εγκεφαλικό επεισόδιο και ισχαιμική καρδιοπάθεια.

Η Έκθεση εμφανίζει και τον αισθητό αντίκτυπο της κρίσης στην υγεία του πληθυσμού, μέσα από τα υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών και τα επίπεδα σοβαρής κατάθλιψης. Συγκεκριμένα, τα ποσοστά αυτοκτονιών έχουν αυξηθεί κατά 30% από το 2010, ενώ σε σειρά μελετών έχει διαπιστωθεί αύξηση του επιπολασμού των συμπτωμάτων σοβαρής κατάθλιψης στον γενικό πληθυσμό (από 3,3% το 2008 σε 12,3% το 2013). Τέλος, η βρεφική θνησιμότητα, ο σημαντικότερος ίσως δείκτης των συνθηκών δημόσιας υγείας μιας χώρας, αυξήθηκε από το 2006 μέχρι το 2014 με πιθανή σταθεροποίηση το 2015. Η αντίστοιχη θνησιμότητα για την Ευρώπη μειώνεται σταθερά.

Λιγότερα έτη υγιούς ζωής μετά τα 65 

Οι χαμηλοί δείκτες γονιμότητας και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής έχουν ως αποτέλεσμα τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω να αντιπροσωπεύουν το 22% του πληθυσμού, ποσοστό το οποίο προβλέπεται να φτάσει στο 34% έως το 2070. Δυστυχώς, αυτή η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δεν συνοδεύεται και με ποιοτικά έτη ζωής, καθώς τα άτομα άνω των 65 ετών στην Ελλάδα έχουν δύο λιγότερα έτη υγιούς ζωής συγκριτικά με τον μέσο όρο της ΕΕ λόγω χρόνιων παθήσεων, αναπηρίας κ.ά. Εξαιρετικά ανησυχητικό είναι και το γεγονός ότι 27% των ηλικιωμένων αναφέρουν συμπτώματα κατάθλιψης.

«Οι συμπεριφορικοί παράγοντες αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία, ενώ μακροπρόθεσμα δυναμιτίζουν και τα θεμέλια του συστήματος υγείας με την αύξηση των δαπανών για φάρμακα, ενδονοσοκομειακή περίθαλψη και θεραπευτική φροντίδα. Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις στην Ευρώπη στις δαπάνες πόρων για την πρόληψη, διαθέτοντας μόνο το 1.3% των συνολικών δαπανών υγείας.  Η επένδυση σε υπηρεσίες προαγωγής υγείας και πρόληψης, εστιάζοντας στις κοινωνικές ομάδες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, και η ριζική μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας με έμφαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα αποτελούν μονόδρομο στην προσπάθεια να βελτιώσουμε την εικόνα της θνησιμότητας και της νοσηρότητας του πληθυσμού»,  αναφέρει η κυρία Αθηνά Λινού, Καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος του Ινστιτούτου Prolepsis.

 

Μοιραστείτε το... Facebooktwitterredditpinterestlinkedinby feather